Dollarla bağlı GÖZLƏNİLMƏZ ADDIM – Manat UCUZLAŞACAQ?
Son zamanlar geosiyasi risklər, ABŞ monetar siyasətinin (dövlətin pul kütləsini və kredit bazarındakı fəaliyyəti idarə etmək üçün sistemli yanaşması) sərtləşməsi Asiya ölkələrində de-dollarizasiya meylini gücləndirib.
Asiyada transsərhəd ödənişlərdə və investisiyalarda ABŞ dollarının üstünlüyünün azaldılmasına səbəb kimi geosiyasi qeyri-sabitlik, valyuta məzənnələrinin kəskin dəyişməsi, sanksiyalardırr. Bu yaxınlarda Cənub-şərqi Asiya Ölkələri Assosiasıyasının 2026-2030-cu illər üçün elan etdiyi strateji plan milli valyutaların aktiv istifadəsini və regional ödəniş sistemlərinin inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur.
Regionun sakinləri və şirkətləri dollar əmanətlərini tədricən yerli valyutalara köçürürlər. Ümumilikdə dolların qlobal ehtiyatlardakı payı 2000-ci ildəki 70%-dən 2024-cü ildə 57,8%-ə qədər azalıb, ilin əvvəlindən isə dollar indeksi 8%-dən çox zəifləyib.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu ölkələr pul-kredit siyasətində müstəqilliyinin qorunması üçün milli valyutanın rolunu artırmaq istəyirlər. Çünki dollarlaşma mərkəzi bankların effektiv siyasət aparmasına mane olur. Milli valyutaya etimadın artırılması üçün ölkələr artıq bu addımı atmaq məcburiyyətindədirlər.
Bundan başqa, Çin, İran kimi ölkələr sanksiyalardan yayınmaq üçün ticarətdə dollardan uzaqlaşmağa çalışır. Çin uzunmüddətli strateji hədəf kimi yuanın beynəlxalqlaşdırılmasını planlayır. Rusiya Asiya ilə ticarətdə yuan istifadəsinə üstünlük verir. Hindistan isə 2023-cü ildən bəri rupi ilə ixracatı stimullaşdırmaq siyasətini gücləndirib.
Buna baxmayaraq, dollar hələ də dünyanın əsas ehtiyat valyutası olaraq qalır: qlobal ticarətin yarıdan çoxu hələ də dollarla aparılır.
Dollardan imtina etmək mümkündür?
Mövzuyla əlaqədar iqtisadçı ekspert Fuad İbrahimov Bizim.Media-ya bildirib ki, hazırda dolları əvəz edəcək alternativ mənbə yoxdur.
“Dolları hardasa qızıl əvəz edə bilər. Amma qızılın özünün bu gün qiymətinin müəyyənləşməsi yenə də dollara bağlıdır. Bu gün dollar ölçü vahididir. O ölçü vahidi olmaqdan ötrü müəyyən instutisional bir tarix keçmək lazımdır. Bəli, nəzəri cəhətdən mümkündür, dolların zəiflədilməsi ilə bağlı niyyət ola bilər. İstənilən ölkə bu istiqamətdə müəyyən tədbirlər həyata keçirə, iqtisadi siyasətini ona uyğunlaşdıra bilər. Amma dollardan tamamilə can qurtarmaq, onun icra mexanizmini hərəkətə gətirrmək indiki vəziyyətdə mümkün deyil.
Nəinki Çin, bütün dünya birləşsə hələ ki bu, alınmayacaq. Çinin özünün ən böyük ticarət partnyoru ABŞ-dır. Heç avro özü o gücə malik deyil. Zamanında Sovetlər Birliyinə daxil olmuş ölkələr əgər iqtisadi cəhətdən əlverişli siyasət həyata keçirsəydilər, paralel bir qüvvəni ortaya qoya bilərdilər. Lakin iqtisadi cəhətdən səmərəsiz idarə üslubu ilə ümumiyyətlə sistemi dağıtmış oldular”.
De-dollarizasiya məsələsinə Azərbaycanın yanaşmasına gəlincə, iqtisadçı deyib ki, ümumiyyətlə Azərbaycanda bunu gündəmə gətirməyə heç ehtiyac yoxdur:
“Çünki bizim dollarla bağlılığımız daha böyükdür. Göründüyü kimi 2016-cı ildən bu yana avro, lirə və ya digər valyutaların məzənnələrində dəyişiklik olsa da dollar stabil qalır – 1.70 AZN civarında. Yəni dollarla fiks qiymətdəyik. İnzibati idarə etmə üsulundan istifadə edirik”.
Buna baxmayaraq ekspert bildirir ki, indiki vəziyyədə manatın ucuzlaşması, dollar qarşısında dəyər itirməsi qorxusu yoxdur. Çünki Azərbaycanın makroiqtisadi tarazlığı yerindədir – xarici dövlət borcları kifayət qədər diversifikasiya olunmuş, yəni aşağı (risksiz) səviyyədədir. Eyni zamanda idxal-ixrac əməliyyatlarında da müsbət saldo müşahidə olunur.
Diqqət Çəkənlər
Prezidentdən su ilə bağlı şad xəbər
“Bakının və Abşeron yarımadasının içməli su problemləri əfsuslar olsun ki, uzun illər ciddi problem kimi qarşımızda durur. Qeyd etdiyim kimi, bu istiqamətdə müəyyən işlər görülüb. Ancaq mən hesab edirəm, vaxt gəlib çatıb ki, genişmiqyaslı və müfəssəl dövlət proqramı qəbul edilsin”. “Bakuinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında su təchizatı, tullantı və yağış suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair Dövlət Proqramına həsr
Prezident təsdiqlədi: Onların hərbi xidmət müddəti 6 ay azaldıldı
Zabitlərin dinc dövrdəki həqiqi hərbi xidmət müddəti 6 ay azaldılıb. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bu, Prezident İlham Əliyevin "Hərbi xidmətkeçmə haqqında" Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə" və "Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında" qanunlarında dəyişikliyi təsdiqləməsi ilə mümkün olub. Qanuna əsasən, ehtiyatdan müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılan və ya bağlaşma əsasında həqiqi hərbi xidmətə könüllü daxil olan zabitlərin dinc dövrdə həqiqi hərbi xidmət
ABŞ-dan Azərbaycanla bağlı şok mesaj - Hazır olun!
Azərbaycan bayrağı fonunda cəmi iki söz – “Be prepared” (Hazır olun). Bu qısa, amma son dərəcə sarsıdıcı mesaj ABŞ-da diqqətlə izlənilən analitik, təhlükəsizlik strateqi Lyuk Koffi tərəfindən X platformasında paylaşılıb və dərhal ciddi müzakirələrə səbəb olub. "Bakuinfo" xəbər verir ki, ABŞ siyasi dairələrinə yaxınlığı ilə tanınan Koffinin bu paylaşımı təsadüfi status deyil, geosiyasi mesaj, hətta bir növ xəbərdarlıq siqnalı kimi dəyərləndirilir. Lyuk Koffi kimdir və niyə dedikləri bu
Son Xəbərlər
Adnan Əhmədzadə haqda - Yeni qərar
İqtisadi təhlükəsizliyə qarşı təxribat və xüsusilə külli miqdarda mənimsəmədə ittiham olunan tanınmış iş adamı Adnan Əhmədzadənin həbsdə saxlanılma müddəti uzadılıb. “Bakuinfo" xəbər verir ki, Səbail Rayon Məhkəməsi Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) vəsatəti əsasında yeni qərar qəbul edib. Məhkəmə iri həcmli iş üzrə istintaq hərəkətlərinin hərtərəfli və maneəsiz aparılmasını təmin etmək məqsədilə Adnan Əhmədzadənin həbs müddətinin uzadılmasına qərar verib. Qeyd edək ki, dünyaca məşhur
Bu xanıma yüksək vəzifə verildi
Azərbaycan Respublikası Kino Agentliyinin Kino mədəniyyətinin təbliği şöbəsinə yeni müdir təyin edilib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bu vəzifəyə Səbinə Bağırova təyin olunub. Səbinə Bağırova faktı APA-ya təsdiqləyib. Qeyd edək ki, bundan əvvəl sözügedən vəzifəni Turan Məmmədli icra edib.
Hava kəskin soyuyur: Bu tarixdə Bakıya QAR YAĞACAQ
Sabah Azərbaycanda hava necə olacaq? Yanvarın 14-də gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. Bu barədə "Bakuinfo"ya Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bakıda və Abşeron yarımadasında hava necə olacaq? Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Bəzi yerlərdə intensivləşəcəyi, ayrı-ayrı yerlərdə yağışın sulu qarla qarışıq yağacağı ehtimalı var. Güclü şimal-qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə və gündüz 1-4°
İrana hücum hazırlıqları başladı
ABŞ İrana hücuma hazırlıqlara başlayıb. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bu barədə "Əl-Cəzirə" anonim amerikalı mənbəyə istinadən məlumat yayıb. Mənbə bildirib ki, İrana qarşı güc tətbiq etmək planları inkişaf mərhələsindədir və bu ssenarilər situasiyadan asılı olaraq hazırlanır. Onun sözlərinə görə, Yaxın Şərqdəki Amerika hərbi kontingenti istənilən ssenariyə və öz maraqlarını müdafiə etməyə hazırdır.
Ermənistan işğalla hədələndi
Solovyov, onun həmkarları və rəhbərləri üçün Ermənistan suveren dövlət deyil, təsir dairəsidir, təsəvvürlərində Ukraynada olduğu kimi, “xüsusi hərbi əməliyyat” həyata keçirilə biləcək ərazidir”. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bunu Ermənistanın hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasından olan deputat Alxas Qazaryan rusiyalı jurnalist, Kremlin təbliğatçısı Vladimir Solovyovun ölkəsi barədə açıqlamasını şərh edərkən deyib. Deputat Ermənistanın keçmiş prezidentləri Robert Köçəryan və Serj
“Bir gün də yubanma olmamalıdır” - Prezident İlham Əliyev tapşırıq verdi
“Proqram çox genişdir, çox konkretdir. Bütün vəzifələr orada qoyulub, nəzarət də təmin ediləcək, həm Hökumət tərəfindən, həm də Prezident Administrasiyası tərəfindən”. “Bakuinfo” xəbər verir ki, bunu Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında su təchizatı, tullantı və yağış suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026-2035-ci illər üzrə Dövlət Proqramına həsr olunan bugünkü müşavirədə Prezident İlham Əliyev bildirib. Ölkə başçısı çıxışında Proqramın icrasına ictimai nəzarətin mütləq olmalı
Binalarda "Komendant pulu" ləğv olunur
Azərbaycanda daşınmaz əmlak sektorunun ən həssas yerlərindən biri - binaların idarə olunması və kommunal xidmət haqlarının yığılması məsələsi yenidən gündəmə gəlib. Onilliklərdir davam edən tikinti bumu paytaxtın simasını dəyişsə də, həm "köhnə", həm də "yeni" binaların idarəetmə modelində ciddi xaos hökm sürür. Sovet dövründə inşa edilmiş binalarda vəziyyət ziddiyyətlidir. Rəsmi olaraq 2009-cu ildən Mənzil Kommunal İstismar Sahələri (JEK) ləğv edilsə də, faktiki olaraq bu
Fuad Qəhrəmanlı DTX-yə çağırıldı - “Boz kardinal”ın işinə görə
Hazırda həbsdə olan AXCP sədri Əli Kərimlinin müavini Fuad Qəhrəmanlı da xüsusilə ağır cinayətlərdə ittiham olunan Ramiz Mehdiyevin cinayət işi ilə bağlı ifadə verməyə çağırılıb. “Bakuinfo" xəbər verir ki, F.Qəhrəmanlı bu barədə özü məlumat yayıb. “Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) İstintaq İdarəsindən zəng edib Ramiz Mehdiyevin işi ilə bağlı ifadə verməyə dəvət etdilər. Bildirdim ki, hazırda ölkədə yoxam və sualları telefonla cavablandırmağa hazıram”. Qeyd edək ki, Prezident
Prezidentdən Məcnun Məmmədovla bağlı SƏRƏNCAM
Azərbaycan və Latviya arasında iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Komissiyanın Azərbaycan Respublikası tərəfindən yeni tərkibi təsdiq edilib. “Bakuinfo” xəbər verir ki, bununla bağlı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, Azərbaycan-Latviya Hökumətlərarası Komissiyasının Azərbaycan tərəfindən həmsədri kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov təyin edilib. Xarici İşlər Nazirliyi bu Sərəncamın 1-ci hissəsi ilə edilən dəyişiklik barədə
Prezidentdən su ilə bağlı şad xəbər
“Bakının və Abşeron yarımadasının içməli su problemləri əfsuslar olsun ki, uzun illər ciddi problem kimi qarşımızda durur. Qeyd etdiyim kimi, bu istiqamətdə müəyyən işlər görülüb. Ancaq mən hesab edirəm, vaxt gəlib çatıb ki, genişmiqyaslı və müfəssəl dövlət proqramı qəbul edilsin”. “Bakuinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında su təchizatı, tullantı və yağış suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair Dövlət Proqramına həsr
