Dərsə gedən bir uşaq...
İndi o, çantanın ağırlığından güclə yeriyir
Yeni tədris ilinin başlaması ilə valideynlərin qayğıları da artıb: övladlarının yaxşı təhsil alması, dərsə vaxtında gedib-gəlməsi, istirahətlərinin düzgün təşkili və s. getdikcə daha çox qayğı, diqqət tələb edir. Məktəbli çantalarının ildən-ilə ağırlaşması isə şagirdlərin sağlamlığı üçün ciddi narahatlıq doğurur.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, məktəbli çantalarının ağırlığı uşağın öz çəkisindən 7-10 dəfə az olmalıdır. Çanta ağır olduqda onurğa əyriliklərinə, kürək və boyun ağrılarına, əzələ yorğunluğuna səbəb olur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, məktəb yaşlı uşaqların 80 faizindən çoxu ağır çanta daşımalarına görə onurğa və kürək ağrıları yaşayır. Beynəlxalq araşdırmalar da bu faktı təsdiqləyir.
Məsələn, ABŞ-da məktəbli çantalarının çəkisi şagirdin çəkisinin orta hesabla 15 faizini təşkil edir ki, bu da sağlamlıq üçün risklidir. İspaniyada isə məktəblilərin 60 faizindən çoxu ağır çantaya görə kürək ağrılarından əziyyət çəkir. Məsələ təkcə fiziki sağlamlıqla məhdudlaşmır, ağır çanta daşıyan uşaqlar həm də tez yorulurlar. Bu isə həm dərs nəticələrinə, həm də uşaqların ümumi psixoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərir.
Ölkəmizdə də dərs yükünün çox olması, eyni gündə 6–7 fənnin dərsliyini, dəftərlərini və əlavə materiallarını daşımaq uşaqların həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığına təsirsiz ötüşmür.
İbtidai sinif şagirdlərindən yuxarı yaşlılara qədər, demək olar ki, bütün məktəblilər bu çətinliklə üzləşirlər. Mövzu ilə bağlı valideyn Leyla Məmmədova ciddi narahatlıq keçirdiyini dedi: “6-cı sinifdə oxuyan övladımın çantası 5-6 kq ağırlığında olur, bütün fənlərin kitab və dəftərlərini daşımaq məcburiyyətində qalır, bel və çiyin ağrılarından şikayət edir. Əgər dərs yükü azaldılsa, uşaqların sağlamlığı təhlükə altına düşməz”.
Riyaziyyat müəllimi Sevinc Cəfərova da bu narahatlığı təsdiqlədi: “Hər gün uşaqların ağır çantalarla dərsə gəldiyini görürəm, bəzən şagirdlər çantalarını masaya qaldıra bilmirlər. Dərs boyu yorğunluq və diqqət dağınıqlığı müşahidə olunur, xüsusilə günün ikinci yarısında öyrənmə tempi xeyli zəifləyir, lakin məktəbdə şagirdlər üçün şkaflar qoyulsa və əsas dərs vəsaitləri orada saxlanılsa, bəzi fənlərin materialları elektron formada təqdim edilsə, bu, həm uşaqların sağlamlığını qoruyar, həm də dərs prosesini daha effektiv edər”.
VI sinif şagirdi Röya Musayeva isə söylədi ki, məktəbə gedəndə çantamı qaldırmaqda çətinlik çəkir, bəzən pilləkənləri qalxanda nəfəsi kəsilir. Dərslər bitəndə isə yorğun olur, evə gələndə dərs oxumaq istəmir. Kaş ki, kitablar nazik və yüngül olsaydı...
Səhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Travmatologiya və Ortopediya İnstitutunun travmatoloq-ortopedi Qədir Kərimov mövzu ilə bağlı dedi: - “Bu, çox aktual və vacib mövzudur. Təəssüf ki, bu məsələyə bəzən yetərincə ciddi yanaşılmır. Uşağın sağlam inkişafı böyük əhəmiyyət daşıyır. Çanta ağır olarsa və təktərəfli çiyin asqısı istifadə edilərsə, əzələlər çətinlik çəkəcək, xüsusilə boyun bir tərəfə əyiləcək. Bir çiyində daşınan çantalar sağ və ya sola əyilmələr (skolioz) kimi onurğa problemlərinə səbəb olacaq, boyun əzələlərində gərginlik, boyun arxasında ağrı və damar dartılmaları, baş ağrısı yaradacaq. Ağır və qeyri-düzgün şəkildə kürək çantası daşıyan və pillələri qalxıb-enən uşaqlarda ayaq ağırıları daha çox olur”.
Travmatoloq-ortoped əlavə etdi ki, məktəbli çantasının asqı və ya qayışlarının uzun və ensiz olması bütün ağırlığın belə yönlənməsinə səbəb olur. Bədənin ağırlıq mərkəzinin arxaya sürüşməsi nəticəsində bel əzələlərində həddindən artıq ağrı meydana gəlir. Çantadakı çiyin asqılarının geniş və yumşaq olması çiyində yükün bərabər paylanmasına kömək edir, dar və sərt çiyin asqıları əzələnin müəyyən nöqtələrinə ağırlığın yüklənməsinə səbəb olacaq.
Həkimlər məsləhət görürlər ki, çiyin qayışları ikitərəfli, enli (ən azı 4–5 sm) və yumşaq olsun. Uzunluğu isə tənzimlənməli, hər iki çiyinə bərabər paylanaraq taxılmalıdır. Yalnız bir çiyində daşınan modellər uşaqlar üçün uyğun deyil. Əgər çiyin asqıları incə, ensiz, uzun və çanta ağır olarsa, sinirlərə təzyiq edəcək. Nəticədə əl və qola gedən sinirlər zədə alacaq.
Səhv çanta seçimi illərlə davam edən xroniki bel və boyun ağrılarına səbəb ola bilər. Hətta gələcəkdə onurğa problemlərinə görə müalicə zərurəti yarana bilər. Yəni məktəbli çantasının düzgün seçilməsi təkcə rahatlıq yox, uşağın sağlam inkişafı üçün də vacibdir. Uşaqların skelet sistemi inkişaf mərhələsində olduğu üçün ağır, düzgün seçilməmiş və ya ortopedik olmayan çantalar skolioz, kifoz, onurğa əyrilikləri və duruş pozuntuları kimi ciddi problemlər yarada bilər.
Pedaqoqlar isə qeyd edirlər ki, bu problemin həllində valideynlər də diqqətli olmalıdırlar. Şagird çantasını hər gün yoxlamalı, artıq əşyaları çıxarmalıdırlar. Həmçinin, uşağa çantanı iki çiyində və düz duraraq daşımağı öyrətməlidir. Eyni zamanda, ortopedik ayaqqabılar və idman uşağın əzələlərini gücləndirməlidir. Onlar mütəmadi olaraq müayinəyə aparmalıdırlar.
Əgər məktəbli bel, boyun və ya çiyin ağrılarından şikayət edirsə, duruşda əyilmə, bir çiynin digərindən yuxarı olması müşahidə olunursa, habelə tez-tez yorulduğunu deyirsə, yerişində axsama, əyilmə problemi və ya bel nahiyəsində əyrilik varsa, bu, artıq yükə və ya yanlış çanta istifadəsinə işarədir. Bu zaman travmatoloqa və ya ortopedə müraciət edilməli, təcili tədbir görülməlidir.
Böyük Sabirin dillər əzbəri olan şeirində dərsə gedən uşağın buz üstündə sürüşüb yıxılmasından söhbət gedirdisə, indi məktəblilərin düz yolda üzləşdiyi çətinlik narahatlıq doğurur. (Xalqqazeti)
Diqqət Çəkənlər
Prezident təsdiqlədi: Bu ölkə ilə viza ləğv edildi
Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Somali Federativ Respublikası Hökuməti arasında diplomatik pasport sahiblərinin vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında Saziş” təsdiqlənib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bu barədə Qanun imzalayıb.
Azərbaycan 4 erməni məhkumu bu iki əsirlə dəyişib - Rəsmi
Ermənistan Suriyaya 2020-ci ildə Azərbaycan tərəfdə döyüşdüyü üçün əsir götürdüyünü iddia etdiyi iki nəfəri təhvil verib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, hər iki şəxs Ermənistanda ömürlük həbsə məhkum edilmişdilər. Ermənistan Ədliyyə Nazirliyi bu məlumatı 4 erməni məhbusun bu gün Ermənistana təhvil verilməsi barədə yayılan məlumat fonunda paylaşıb. Qeyd edilib ki, 14 yanvar 2026-cı ildə Ermənistan Türkiyə vasitəsilə Suriyaya iki hərbi əsiri - Muhrab Məhəmməd əl-Şəhri və Yusif Alabet
Vaqif Xaçatryandan Ermənistanda İLK AÇIQLAMA
Vaqif Xaçatryanın əhvalı yaxşıdır, hazırda vətəni Ermənistandadır və səbirsizliklə qohumları ilə görüşü gözləyir". "Bakuinfo" xəbər verir ki, bunu Ermənistanın səhiyyə naziri Anahit Avanesyan jurnalistlərə açıqlamasında deyib. O əlavə edib ki, Bakıda həbsxanadan Ermənistana gətirilən Vaqif Xaçatryan bu gün xəstəxanaya aparılıb və orada müayinədən keçib. "Hazırda müayinədən keçir. Bilirik ki, onun xroniki ürək xəstəliyi var idi, ona görə də əlavə müayinələr aparmalıyıq.
Son Xəbərlər
Paşinyan: Azərbaycan sayəsində onları darmadağın edirik
“Dekabrın 25-dən indiyədək Ermənistan vətəndaşlarının cibində onlarla milyard dram qalıb”. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bunu Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan mətbuat konfransında Azərbaycandan benzin və dizel idxalı məsələsindən danışarkən deyib. Baş nazir qeyd edib ki, Ermənistan Azərbaycandan yanacaq tədarük etməklə, nəqliyyat xərclərində qənaət edə bilir: “Dəqiq hesablamamışam, indi söyləyə bilərlər ki, onlarla milyard deyil, 9 milyard 876 milyondur, amma bu, məsələnin
İran Ermənistana qarşı hərəkətə keçdi
İranın İrəvandakı səfiri Xəlil Şirqulaminin mətbuat konfransında söylədikləri İran-Ermənistan münasibətlərində dönüş nöqtəsi sayıla bilər. Ermənistan müstəqillik qazandıqdan bu yana İranla sıx münasibətləri olub və bu iki dövlətin bir-birinə iradları olmayıb. Ancaq Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın İran rejiminin düşməni ABŞ-la müxtəlif sahələrdə tərəfdaşlığını genişləndirməsi, üstəgəl, ərazisində “Tramp yolu”nun inşasına imza atması Tehranı hərəkətə keçməyə sövq edib.
Naxçıvanda ölən tələbələrin FOTOSU
Xəbər verdiyimiz kimi, Naxçıvanda Ahmet və Buşra adlı türkiyəli tələbələr dəm qazından zəhərlənərək ölüblər. "Bakuinfo" xəbər verir ki, hadisə şəhərin Nizami küçəsi 61 ünvanında qeydə alınıb.
Azərbaycanda bu şəxslər hər ay 140 manat müavinət ala bilər
Ailə başçısını itirmiş və 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş, hazırda isə 18 yaşdan yuxarı əlilliyi olan şəxslər üçün dövlət tərəfindən sosial müavinət təyin edilir. "Bakuinfo" xəbər verir ki, mövcud qaydalara əsasən, bu kateqoriyaya aid şəxslərə aylıq 140 manat məbləğində maddi dəstək göstərilir. Müavinətin təyin olunması üçün müraciət edən şəxsin şəxsiyyət vəsiqəsi, eləcə də ailə başçısının vəfatını təsdiq edən rəsmi sənəd tələb olunur. Ailə başçısı itkin düşmüş və ya ölmüş elan
Azərbaycan benzini Ermənistan bazarını alt-üst etdi
Son günlərdə Ermənistanda benzinin qiyməti xeyli aşağı düşüb. "Bakuinfo" xəbər verir ki, "Sputnik Armenia" ölkədə fəaliyyət göstərən demək olar ki, bütün əsas yanacaqdoldurma məntəqələri arasında hansı müəssisələrin benzinin qiymətlərini aşağı saldığını və hansı səbəblərdən endirdiyini müəyyən etmək üçün sorğu keçirib. Sürücülər qiymətlərin aşağı düşməsinin əsas səbəbi kimi Azərbaycandan idxal edilən benzini göstərirlər. Lakin ölkədə fəaliyyət göstərən bir çox
Danimarka ABŞ-ı dayandıra bilmədi
Danimarka ABŞ-ı Qrenlandiyanı ələ keçirmək niyyətindən imtina etməyə razı sala bilməyib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bu barədə Danimarkanın xarici işlər naziri Lars Lökke Rasmussen Vaşinqtonda keçirilən mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə görə, Danimarka və ABŞ Qrenlandiya ətrafında yaranmış vəziyyətin müzakirəsi üçün yüksək səviyyəli birgə işçi qrupunun yaradılması barədə qərar qəbul ediblər. “Biz irəliyə doğru ümumi yolun tapılması imkanlarını araşdırmaq üçün yüksək
ABŞ vizaları BAĞLAYIR, Azərbaycan isə YENİ QAPILAR AÇIR
ABŞ miqrant vizaları ilə bağlı sərt qərar qəbul etdiyi bir vaxtda, Azərbaycan viza siyasətində fərqli istiqamət seçir. Rəsmi Vaşinqton onlarla ölkə üçün viza prosesini dayandırarkən, Bakı yeni dövlətlərlə vizasız gediş-gəlişlə bağlı razılaşmalar imzalayır. "Bakuinfo" xəbər verir ki, ABŞ Dövlət Departamenti “müraciət edənlərin daha ciddi yoxlanması” çərçivəsində 75 ölkənin vətəndaşları üçün miqrant vizalarının verilməsini dayandırır. Qərarın 21 yanvardan qüvvəyə minəcəyi bildirilir.
Vaqif Xaçatryandan Ermənistanda İLK AÇIQLAMA
Vaqif Xaçatryanın əhvalı yaxşıdır, hazırda vətəni Ermənistandadır və səbirsizliklə qohumları ilə görüşü gözləyir". "Bakuinfo" xəbər verir ki, bunu Ermənistanın səhiyyə naziri Anahit Avanesyan jurnalistlərə açıqlamasında deyib. O əlavə edib ki, Bakıda həbsxanadan Ermənistana gətirilən Vaqif Xaçatryan bu gün xəstəxanaya aparılıb və orada müayinədən keçib. "Hazırda müayinədən keçir. Bilirik ki, onun xroniki ürək xəstəliyi var idi, ona görə də əlavə müayinələr aparmalıyıq.
Tramp düyməyə basdı – Azərbaycan da bundan təsirlənəcək
İranda baş verən son hadisələr və iqtisadi gərginlik region ölkələri, o cümlədən Azərbaycan üçün mümkün təsirlərlə bağlı müzakirələri gündəmə gətirib. Paytaxt bazarları və topdansatış mərkəzlərində bu ölkədən idxal olunan məhsulların qiymətləri diqqətlə izlənilir. İrandan Azərbaycana hansı məhsullar gətirilir? Qonşu ölkədəki etirazlar idxal və ixrac məsələlərinə necə təsir edəcək? Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Natiq Cəfərli deyib ki, İranla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi ötən il
Azərbaycanda iki tələbə dəm qazından öldü
Naxçıvanda dəm qazı sızması nəticəsində iki tələbə ölüb. "Bakuinfo"xəbər verir ki, hadisə Naxçıvan şəhərinin Nizami küçəsi, 61 ünvanında qeydə alınıb. Dəm qazının sızması nəticəsində Türkiyə vətəndaşı olan iki tələbə - Ahmet və Büşra həyatını itirib. Hadisə yerinə hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları cəlb olunub. Faktla bağlı araşdırma aparılır. (APA)
