Trampın həmləsi: ərazilərimizlə bağlı tarixi şans – Bakı hərəkətə keçəcək?

Siyasət 18:46, 27 yanvar 2025, 284
Trampın həmləsi: ərazilərimizlə bağlı tarixi şans – Bakı hərəkətə keçəcək?

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Panama kanalı, Qrenlandiya və Kanadaya ərazi iddiası irəli sürməsi geniş müzakirə edilir. Bəzi ekspertlərin fikrincə, bu iddialar təmin edilsə, beynəlxalq münasibətlərdə ciddi dəyişikliklər ola bilər.

Trampın bu iddiaları Azərbaycana hansı imkanları yaradır? Rəsmi Bakı, son 200 ildə Rusiya, İran və Ermənistan tərəfindən işğal edilən tarixi torpaqlarının qaytarılmasını gündəmə gətirə bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan deputat Elçin Mirzəbəyli deyib ki, Trampın Qrenlandiya, Panama və Kanada ilə bağlı fikirləri, ərazi iddiasından daha çox, geosiyasi və geoiqtisadi amillərlə bağlıdır:

“Məsələ burasındadır ki, Qrenlandiyada müasir elektron sistemlər üçün lazım olan qiymətli və nadir minerallar, o cümlədən uran, nəhəng neft və təbii qaz ehtiyatları var. Qrenlandiya iqlim dəyişikliyi, resurs qıtlığı, gərgin geosiyasət və yeni ticarət nümunələrinin birləşdiyi yerdir.

Dünyanın ən böyük adası hazırda qismən iqlim dəyişikliyinə görə bir çox cəhətdən geosiyasi və geoiqtisadi rəqabətin mərkəzindədir.

Qeyd edim ki, Qrenlandiyadakı nadir mineralların əhəmiyyətli hissəsi hazırda ilk növbədə Çinə verilir və təbii ki, bu, Çinə iqtisadi müharibə açan Trampı qane edə bilməz.

Qrenlandiyanın böyük hissəsi ABŞ, Rusiya və Avropa arasında Arktika Dairəsi üzərində yerləşdiyi üçün bu, ABŞ-ın uzun illərdən bəri can atdığı “geosiyasi mükafat”dır. Arktikanın gəmiçilik və ticarət üçün getdikcə daha açıq olması ilə onun dəyəri artır.

Panama kanalı isə XX əsrin əvvəllərində ABŞ tərəfindən Panamanın Kolumbiyadan ayrılaraq müstəqil dövlətə çevrilməsi məqsədilə qazılıb”.

Elcin mirz%C9%99b%C9%99yli

Elçin Mirzəbəyli

Deputat deyib ki, əslində, həmin ərazidə ABŞ-ın de-fakto anklavı yaradılıb:

“Müstəqilliyini elan etdikdən cəmi 15 gün sonra Panamanın ABŞ-a kanalı inşa etmək və həmişəlik istismar etmək hüququnu verməsi də bunu sübut edir. ABŞ-ın 39-cu prezidenti Cimmi Karterin dönəmində Panamada baş verənlər və Amerika əleyhinə etirazlarda 20 gəncin ABŞ polisi tərəfindən qətlə yetirilməsi məsələnin BMT Təhlükəsizlik Şurasının müzakirəsinə çıxarılmasına səbəb olub. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvündən 14-ü ABŞ-ın işğala son qoyması barədə qərarın lehinə səs veriblər və Karter bu tələbi yerinə yetirmək məcburiyyətində qalıb. Amma niyyətin nədən ibarət olmasından asılı olmayaraq, Panama kanalı ABŞ tərəfindən inşa edilib və Trampın qənaətinə görə hazırda kanal əsasən Çinə məxsus yüklərin daşınmasında istifadə olunduğu üçün nəzarətə götürülməlidir.

Trampın Kanadaya nəzarəti ələ keçirmək iddiası Ottava ilə ticarət danışıqları ərəfəsində təsir rıçaqları qazanmaq üçün təzyiq vasitəsi kimi qəbul oluna bilər. Düşünürəm ki, Trampın əsas məqsədi Çinin iqtisadi təsir rıçaqlarını sıradan çıxarmaq və iqtisadi inkişafını əngəlləməkdən ibarətdir. Çox güman ki, idxal olunan, xüsusilə də Çindən gətirilən məhsullara 25%-lik əlavə rüsum tələbi Vaşinqton tərəfindən əksər müttəfiqləri qarşısında qoyulacaq. Bütün bunları ümumiləşdirsək, Trampın ərazi iddialarını hibrid iqtisadi müharibənin informasiya müstəvisindəki anonsu kimi də qiymətləndirmək olar”.

E.Mirzəbəyli qeyd edib ki, dünyada sərhədlərin dəyişməsi sivilizasiyanı məhvə apara bilər:

“Azərbaycanın tarixi əraziləri ilə bağlı məsələyə gəldikdə isə dünyada yaşayan bütün azərbaycanlıların və bütövlükdə türklərin mənəvi-mədəni birliyinin qatı tərəfdarı olsam da, müasir dövrdə sərhədlərin dəyişdirilməsi perspektivini sivilizasiyanı məhvə apara biləcək bir yanaşma kimi qiymətləndirirəm. Azərbaycan dövlətlərin ərazi bütövlüklərinin qorunmasının, sərhədlərinin toxunulmazlığının təmin edilməsinin vacibliyini, bu gün hər kəsdən daha çox dəstəkləyir və dövlətimizin bu mövqeyi, ilk növbədə qlobal məsuliyyətin dərk edilməsindən qaynaqlanır”.

  • Twitter
  • Facebook

Diqqət Çəkənlər

Bunu etmək rəsmən qadağan edildi - Prezident TƏSDİQLƏDİ

Sayt və sosial şəbəkədə cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik hərəkətləri qadağan edilib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bununla bağlı "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" qanunda dəyişikliyi təsdiqləyib. Qanuna əsasən, kütləvi nümayiş etdirildiyi halda ictimai mənəviyyatı təhqir edən, cəmiyyətə açıqca hörmətsizlik ifadə edən hərəkətlərin edilməsinə, yəni əxlaqsız ifadələrin səsləndirilməsinə və ya belə məzmun təəssüratı yaradan

15:05, 15 yanvar Sosial

Meyiti tapılan tələbə məşhur iş adamının qızı imiş

Xəbər verdiyimiz kimi, Naxçıvan Dövlət Universitetinin Türkiyədən olan iki tələbəsi dünyasını dəyişib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, onlardan biri - tibb ixtisası üzrə təhsil alan II kurs tələbəsi Büşra Aksu əslən Türkiyənin Ordu ilindəndir. Tələbə Orduda tanınmış iş adamı Sezai Aksunun qızıdır. Xatırladaq ki, tələbələr ötən gün dəm qazından zəhərlənərək ölüblər. (Unikal.az)

12:30, 15 yanvar Sosial

Bu nazirliklər birləşdirilir

Ermənistan Əmək və Sosial Məsələlər Nazirliyi Səhiyyə Nazirliyi ilə birləşməklə vahid agentlik yaratmaq barədə müzakirələr aparır. "Bakuinfo" "Joğovurd" qəzetinə istinadən xəbər verir ki, plan Arsen Torosyanın rəhbərlik etmək niyyətində olduğu vahid struktur yaratmaqdır. Qeyd olunur ki, təşəbbüs nazirlik işçiləri arasında narazılığa səbəb olub. Qəzet bildirir ki, sistem daxilində təklif olunan dəyişikliklər idarəetmə islahatı deyil, hakimiyyəti cəmləşdirmək və

11:15, 15 yanvar Dünya

Son Xəbərlər

Həmzət Çimayev ölüb?

Adam Kadırovun iştirak etdiyi yol-nəqliyyat hadisəsi ilə bağlı yeni iddialar yayılıb. Musavat.com-un məlumatına görə, qəza zamanı avtomobildə Adamlə birlikdə UFC döyüşçüsü Həmzət Çimayevin də olduğu və onun ağır xəsarətlər aldığı bildirilir. Eyni zamanda, bəzi kanallarda Həmzət Çimayevin öldüyü iddiaları da paylaşılır. Lakin hazırda bu məlumatların heç biri rəsmi qurumlar və ya döyüşçünün yaxınları tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə ilə bağlı Çeçenistanın rəsmi strukturları, eləcə də Adam

02:30, 17 yanvar Dünya

Bu tarix də bayramlar sırasına daxil edildi - RƏSMİ

20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü iş günü hesab edilən bayram günü olub. "Bakuinfo" bildirir ki, bu, Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi Əmək Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi barədə Qanunda öz əksini tapıb Qanuna əsasən, Dövlət Suverenliyi Günü Azərbaycan Respublikasının bayramları sırasına daxil edilib.

22:50, 16 yanvar Sosial

Kadırovun oğlu qəzaya düşdü

Çeçenistan rəhbəri Ramzan Kadırovun oğlu Adəm Kadırovun olduğu kortej Qroznıda qəzaya uğrayıb. “Bakuinfo" xəbər verir ki, bu barədə teleqram kanallarında məlumat yayılıb. Bildirilib ki, hadisə nəticəsində yaralanan Adəm Kadırov ağır vəziyyətdə xəstəxanaya yerləşdirilib Qeyd edilib ki, o, hazırda reanimasiyadadır və Moskva şəhərinə təxliyə üçün hazırlanır. Qəzada bir nəfərin öldüyü də vurğulanıb. İnternetdə yayılan məlumatlara görə, Adəm Kadırovun korteji yüksək sürətlə hərəkət edib.

22:33, 16 yanvar Dünya

Bütün KFC restoranları bağlandı

Rusiyada KFC (Kentucky Fried Chicken - ing. 1930-cu ildə ABŞ-də yaradılan fastfud şəbəkəsi) restoranları bağlanıb. "Bakuinfo" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya KİV məlumat dərc edib. Qeyd olunur ki, bütün restoranlar "Rostic" brendi altında fəaliyyət göstərir və inkişaf edir. Hazırda "Rostic"in müəssisələrinin ümumi sayı 1,3 mini keçib.

18:23, 16 yanvar Dünya

Yeni sədr Əfqan Cəlilov kimdir? - DOSYE

Xəbər verdiyimiz kimi, Prezidentin bu gün imzaladığı Sərəncamla Əfqan Süleyman oğlu Cəlilov "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" QSC-nin (ASCO) sədr təyin edilib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, o, bu təyinatadək Dövlət Dəniz və Liman Agentliyi İdarə Heyətinin sədrinin əvəzi vəzifəsində çalışıb. Belə ki, Əfqan Süleyman oğlu Cəlilov 1978-ci ildə anadan olub. 1995 – 2001-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin İqtisadiyyatın tənzimlənməsi fakültəsi üzrə bakalavr, daha

17:18, 16 yanvar Sosial

“Şöhrət” ordeni ilə təltif olunan Nadejda İsmayılova kimdir? – DOSYE

Azərbaycan Respublikasında jurnalistika sahəsində uzunmüddətli və səmərəli fəaliyyətinə görə Nadejda Vasilyevna İsmayılova “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib. “Bakuinfo” xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bununla bağlı müvafiq Sərəncam imzalayıb. Dövlət başçısının qərarı Nadejda İsmayılovanın Azərbaycan mətbuatının inkişafında göstərdiyi xüsusi xidmətlərin yüksək qiymətləndirilməsi kimi dəyərləndirilir. Nadejda İsmayılova kimdir? – Qısa dosye Nadejda Vasilyevna İsmayılova Azərbaycan

17:15, 16 yanvar Sosial

Nadejda İsmayılova “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi

Azərbaycan Respublikasında jurnalistika sahəsində xüsusi xidmətlərinə görə Nadejda Vasilyevna İsmayılova “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bu barədə Sərəncam imzalayıb.

17:11, 16 yanvar Ölkə

İlham Əliyev onu sədr təyin etdi - SƏRƏNCAM

Rauf Göyüş oğlu Vəliyev “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri vəzifəsindən azad edilib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bununla bağlı Sərəncam imzalayıb. Prezidentin digər Sərəncamı ilə Əfqan Süleyman oğlu Cəlilov “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri təyin edilib.

17:10, 16 yanvar Ölkə

Sabiq icra başçısının oğlu Yevlaxda adam güllələdi

Bu gün Yevlaxda silahlı insident baş verib. "Bakuinfo" xəbər verir ki, hadisə zamanı 39 yaşlı Zaur Səmədov qeydiyyatda olan ov tüfəngi ilə xuliqanlıq zəminində 46 yaşlı tanışının ayaq nahiyəsinə xəsarət yetirib. Z.Səmədov polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb. Faktla bağlı Yevlax Rayon Polis Şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanılıb, araşdırmalar davam etdirilir. Əldə etdiyimiz digər məlumata görə, Zaur Səmədov Yevlaxın sabiq icra başçısı Qoca

15:39, 16 yanvar Kriminal

Nəsimi rayonuna artıq o rəhbərlik edəcək

Xəbər verdiyimiz kimi, ötən ilin dekabrında Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin (RİH) sabiq başçısı Elxan İbrahimov vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. Bundan sonra yerli KİV-də onun səlahiyyətlərinin müvəqqəti olaraq birinci müavin Gülarə Verdiyevaya tapşırılması ilə xəbərlər yayılmışdı. "Bakuinfo" xəbər verir ki, Gülarə Verdiyevaya tapşırılan səlahiyyətlər ondan alınıb. Hazırda isə icra başçısının səlahiyyətlərini müvəqqəti icrası digər müavin Zahid Xəlilovdur. Fotoda Zahid Xəlilov Nəsimi

15:23, 16 yanvar Sosial

Powered by MirTech